Tezy na egzamin licencjacki: SPECJALIZACJA ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM I EDUKACJA ŚRODOWISKOWA

 

Specjalizacja

Zarządzanie Środowiskiem i Edukacja Środowiskowa

 

Obszar Ekofilozofii

1. Przedstaw współczesne szkoły ekofilozoficzne (praktyczna filozofia przyrody, filozofia zrównoważonego rozwoju, eko-filozofia Henryka Skolimowskiego, ekologia głęboka, ekofeminizm…).

 

2. Przedstaw cywilizacyjne źródła kryzysu ekologicznego (nowożytna koncepcja człowieka, nowożytna koncepcja przyrody i nowożytna koncepcja relacji człowieka do przyrody).

 

3. Omów doświadczane przez człowieka skutki kryzysu ekologicznego [1) skutki somatyczne: choroby cywilizacyjne; 2) skutki psychiczne: zaburzenie estetycznego doświadczenia przyrody; 3) skutki duchowe: zaburzenie etycznego doświadczenia przyrody, destrukcja człowieczeństwa].

  • Łepko Z., Antropologia kryzysu ekologicznego w świetle współczesnej literatury niemieckiej, Warszawa: Wydawnictwo UKSW 2003, 20–58.
  • Łepko Z., Etologiczna teoria destrukcji człowieczeństwa, [w:] J. Tomczyk, A. Abdank-Kozubski (red.), Człowiek w czasie i przestrzeni. Księga pamiątkowa z okazji 70 rocznicy urodzin księdza profesora Bernarda Hałaczka, Warszawa: Wydawnictwo UKSW 2006, 73–85.
  • Sadowski R. F., Filozoficzny spór o rolę chrześcijaństwa w kwestii ekologicznej, Warszawa: TNFS 2015, 200–216.
  • Sadowski R. F., Rozwój cywilizacyjny wyzwaniem dla kondycji człowieka, [w:] R. Gabryszak, A. Jakubowska (red.), Społeczne, ekonomiczne i medyczne aspekty ochrony zdrowia i profilaktyki zdrowotnej, Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej 2016, 17–43.
  • Latawiec M., Education for Οἶκος, w: J. I. Kureethadam, Z. Łepko, R. F.  Sadowski (red.), Returning to the Οîκος. Ways to Recover our Common Home,  Rome: LAS 2016, 173–191.
  • Latawiec M., Rozpoznawanie granic ingerencji człowieka w środowisko  przyrodnicze, „Studia Ecologiae et Bioethicae”, 14(2016):77–97.

 

4. Przedstaw wkład humanistyki w przezwyciężanie kryzysu ekologicznego (ekofilozofia, ekonomia ekologiczna, religia, sztuka...).

  • Łepko Z., Antropologia kryzysu ekologicznego w świetle współczesnej literatury niemieckiej, Warszawa: Wydawnictwo UKSW 2003, 170–199.
  • Sadowski R.F., Filozoficzny spór o rolę chrześcijaństwa w kwestii ekologicznej, Warszawa: TNFS 2015, 25–58.
  • Tyburski W., Dyscypliny humanistyczne i ekologia, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK 2013, 7–16.
  • Hull Z., Filozoficzne podstawy ochrony środowiska, w: J. M. Dołęga (red.), Humanistyczny profil ochrony środowiska, Warszawa: Wydawnictwo  UKSW 2003, 97–103.
  • Grzegorczyk M. (red.), Integralna ochrona przyrody, Kraków: Instytut  Ochrony Przyrody PAN 2007, 389–463.

 

Obszar Edukacji Środowiskowej

1. Przedstaw definicję, założenia i cele edukacji środowiskowej.

  • Klimska A., Klimski M., Edukacja ekologiczna w polskiej szkole, Olecko: Wydawnictwo Wszechnicy Mazurskiej 2009, cz. I,1.1–1.3.
  • Tuszyńska L., Edukacja i świadomość ekologiczna polskiego społeczeństwa, „Edukacja Ustawiczna Dorosłych: kwartalnik naukowo-metodyczny” 3(2014):54–61.

 

2. Omów zagadnienia edukacji globalnej i współpracy rozwojowej.

 

3. Przedstaw zadania ekologii społecznej wobec środowiska społeczno-przyrodniczego.

  • Kiełczewski D., Ekologia społeczna, Białystok: Ekonomia i Środowisko 2001.
  • Klimski M., The Challenges for Social Ecology in the Face of Ruined Oikos, [w:] Return to the Oikos.Ways to Recover Our Common Home, Roma: LAS 2016, 73–85.
  • Sztumski W., Człowiek wobec środowiska. Propedeutyka sozofilozofii, Częstochowa: Wyższa Szkoła Lingwistyczna 2012, cz. III, rozdz. 3.

 

4. Omów sposoby realizacji postulatów edukacji środowiskowej na wybranym przykładzie (park narodowy, gmina, przedsiębiorstwo).

  • Derda I., Wojciechowska I., Edukacja ekologiczna dla przedsiębiorstw rzemieślniczych, Warszawa: Związek Rzemiosła Polskiego 2014.
  • Dołęga J. M., Grott E., Krysiak M. P. (red.), Ochrona środowiska i edukacja ekologiczna w regionie: gmina Turośl i Wigierski Park Narodowy, Olecko: Wydawnictwo Wszechnicy Mazurskiej 2005.
  • Gałązka M., Edukacja przyrodnicza w Białowieskim Parku Narodowym w opinii odwiedzających, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Turystyki i Języków Obcych w Warszawie” 2(2016): 75–88.
  • Grott E., Edukacja ekologiczna w Gminie Miejskiej Giżycko, „Studia Ecologiae et Bioethicae” 2(2004).

 

Obszar Zrównoważonego Rozwoju i Prawa Ochrony Środowiska

1. Omów aspekty i wpływy środowiskowe funkcjonowania organizacji.

  • Matuszak-Flejszman A., System zarządzania środowiskowego w organizacji, Poznań: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej 2007 (rozdziały: System zarządzania środowiskowego według normy ISO 14001; Narzędzia zarządzania środowiskowego; Integracja systemów zarządzania).
  • Poskrobko B., Baran A., Zarządzanie środowiskiem, Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne 2007, (rozdziały: Wybrane obszary zarządzania środowiskiem; Zarządzanie środowiskiem w przedsiębiorstwie).
  • Embros G., Procedury jako narzędzie doskonalenia systemu zarządzania środowiskowego, „Studia Ecologiae et Bioethicae” 12(2014)3:137–162.

 

2. Przedstaw genezę i ewolucję idei zrównoważonego rozwoju.

 

3. Omów sposoby realizacji idei zrównoważonego rozwoju (wymiar administracyjny, prawny, instytucjonalny, edukacyjny).

 

4. Omów podstawy ochrony przyrody w prawie polskim.

  • Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, Dz.U. aktualny
  • Symonides E., Ochrona przyrody, Warszawa: Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego 2007.
  • Radecki W., Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa: Wyd. Difin 2016.
  • Górski M. (red.), Administracja publiczna a ochrona przyrody: zagadnienia ekonomiczne, społeczne oraz prawne, Warszawa: Agencja Reklamowo-Wydawnicza Arkadiusz Grzegorczyk 2012.

 

5. Wskaż uwarunkowania prawne dostępu do informacji o środowisku.

 

6. Omów zadania administracji publicznej z zakresu ochrony przyrody (wód, powietrza, gleby…).

 

Obszar Etyki Środowiskowej i Bioetyki

1. Omów spór biocentryzmu z antropocentryzmem w etyce środowiskowej (prezentacja stanowisk, punkty dzielące i łączące strony sporu oraz poszukiwanie porozumienia między antropocentryzmem i biocentryzmem).

  • Bonenberg M. M., Etyka środowiskowa. Założenia i kierunki, Kraków 1992.
  • Ganowicz-Bączyk A., Spór o etykę środowiskową, Kraków 2009.
  • Piątek Z., Etyka środowiskowa. Nowe spojrzenie na miejsce człowieka w przyrodzie, Kraków 1998.
  • Ślipko T., Człowiek elementem przyrody ze stanowiska inkluzjonizmu i ekskluzjonizmu, [w:] L. Pawłowski, S. Zięba (red.), Humanizm ekologiczny. Vol. 1, Lublin 1992, s. 9–17.

 

2. Omów zalety i wady dwóch wybranych nurtów etyki środowiskowej (antropocentrycznej, biocentrycznej, ekocentrycznej etyki środowiskowej oraz etyki cnót środowiskowych).

  • Bonenberg M. M., Etyka środowiskowa. Założenia i kierunki, Kraków: Wydawnictwo UJ 1992.
  • Dzwonkowska D., Etyka cnót wobec kryzysu ekologicznego, „Przegląd Filozoficzny” 2(2016):57–67.
  • Ganowicz-Bączyk A., Spór o etykę środowiskową, Kraków: Wydawnictwo WAM 2009.
  • Piątek Z., Etyka środowiskowa. Nowe spojrzenie na miejsce człowieka w przyrodzie, Kraków: Księgarnia Akademicka 1998.

 

3. Omów mocne i słabe strony etyki zwierząt.

  • Probucka D., Filozoficzne podstawy praw zwierząt, Kraków: Universitas 2013.
  • Dzwonkowska D., „Inność zwierzęcia”. Kłopotliwa relacja Homo sapiens z resztą królestwa „Animalia, Ethos”. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II 70(2017)1:193–206, DOI 10.12887/30-2017-1-117-11.
  • Dzwonkowska D., Filozoficzne podstawy troski o jakość życia zwierząt, [w:] Cz. Puchalski, M. Twardowski (red.), Zwierzę gospodarskie w aspekcie bioetycznym i technologicznym, Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego 2015, 7–20.
  • Zarosa U., Status moralny zwierząt, Warszawa: PWN 2016.

 

4. Omów cechy, zdolności i potrzeby, w jakich przejawia się specyfika osoby ludzkiej w przyrodzie i jej godności.

 

Polski